Για δεύτερη φορά φιλοξενούμε ένα κείμενο που δεν είναι δικό μας αλλά γράφτηκε από έναν επισκέπτη του blog. Αυτή τη φορά την τιμή μας έκανε ο συνblogger Costello, ο οποίος διατηρεί αυτή την περίοδο το blog Se7en με θέμα φυσικά τον κινηματογράφο. Αφού διευκρινίσω ότι το κείμενο γράφτηκε με αφορμή την έξοδο στις αίθουσες του Public Enemies (2009) καθώς και ότι έχει γραφτεί εδώ και μερικές μέρες, αλλά λόγω κάποιων τεχνικών προβλημάτων δημοσιεύεται σήμερα και φυσικά ευχαριστήσω τον Costello περνάω στο ψητό:
Heat (1995) by Costello
Tη στιγμή που αρκετά εκατομμύρια σινεφίλ περιμένουν το επόμενο, πολυαναμενόμενο βήμα ενός τρομερού παιδιού του σύγχρονου αμερικάνικου σινεμά, ας θυμηθούμε τι δημιούργησε δεκατέσσερα χρόνια πριν, όταν πολύ λίγοι τον ήξεραν, όταν το Χόλλυγουντ τον είχε φτυμένο αλλά και ο ίδιος με τη σειρά του είχε γράψει στα απ’ αυτά του κάθε «Ακαδημία». Το βήμα είναι το PUBLIC ENEMIES, το παιδί είναι ο Μάικλ Μαν κι αυτό που δημιούργησε δεκατέσσερα χρόνια πριν ονομάζεται ΕΝΤΑΣΗ και για μένα ανήκει πραγματικά στα τέσσερα ωραιότερα όνειρα του σελιλόιντ που εμφανίστηκαν στη δεκαετία του ’90 (αν μου πείτε να θυμηθώ κι άλλα, θα πω ΑΣΥΓΧΩΡΗΤΟΥΣ, AMERICAN BEAUTY και ΚΑΛΑ ΠΑΙΔΙΑ). Υπερβολή;;; Μπορεί, είναι πάρα πολύ πιθανό. Αυτό που γνωρίζω όμως εγώ είναι ότι από τη στιγμή που είδα να ξεδιπλώνεται μπροστά μου ο κόσμος που δημιούργησε η γραφή και η σκηνοθετική ματιά του Μαν με κέρδισε σε χρόνο ρεκόρ.
Κάθε φορά που βλέπω ξανά και ξανά τη συγκεκριμένη ταινία εντοπίζω με απίστευτη ευκολία και αναγνωρισιμότητα τη μαγεία της, σε πολλές σεκάνς. Στη ληστεία της αρχής, τόσο ιδανικά «ενορχηστρωμένη» σκηνοθετικά. Στην κουβέντα Ντε Νίρο-Πατσίνο στο καφέ-δύο ερμηνευτικά τέρατα μαζί σε μια ηλεκτρισμένη σκηνή! Στο setup σε ένα γκαράζ που έχει κάνει στη συμμορία του Μακ Κόλεϊ ο επιχειρηματίας-συνεργάτης τους. Στην καλύτερη σκηνή καταδίωξης για μένα όλων των εποχών (εκεί κάπου στη μέση που η συμμορία διαπράττει ακόμη μια ληστεία αλλά η αστυνομία καραδοκεί κι έτσι αρχίζει μια φρενήρης καταδίωξη στους δρόμους-ναι, για μένα ανώτερη ακόμη και του ΜΠΟΥΛΙΤ!). Στην εκτέλεση του Γουέινγκρο στο ξενοδοχείο, και, φυσικά, στο αξιομνημόνευτο φινάλε, ένα από τα καλύτερα όλων των εποχών για μένα από άποψη σκηνοθεσίας (η δικαίωση που περίμενα εγώ θα προτιμούσα να ήταν εντελώς διαφορετική, αλλά δεν πειράζει…). Η δε χημεία των Πατσίνο και Ντε Νίρο απερίγραπτη-αν και σαφώς ερμηνευτικά ξεχωρίζει ο δεύτερος…
Δεν είναι όμως μόνο αυτή η ταινιάρα που με έκανε να αγαπήσω το σινεμά του Μαν! Αν κοιτάξω πίσω, θα βρω κι άλλες αγαπημένες ταινίες (THE INSIDER, Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΤΩΝ ΜΟΪΚΑΝΩΝ, Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ, Ο ΑΝΘΡΩΠΟΚΥΝΗΓΟΣ) που για εμένα τον κατατάσσουν στους καλύτερους εν ζωή δημιουργούς του κινηματογράφου! Αλλά επειδή αυτό το συγκεκριμένο έργο με εισήγαγε και με ώθησε να δω κι άλλες, παλιότερες ταινίες του που δεν είχα αξιωθεί να δω, μου έδειξε το δρόμο για τον φιλμικό μικρόκοσμο που ο ίδιος έχει δημιουργήσει, για αυτό ίσως και να το αγαπώ και να το εκτιμώ τόσο πολύ. Αν ο Σκορσέζε είχε μια πιο μελαγχολική σκηνοθετική άποψη και ματιά, κάπως έτσι θα έμοιαζε. Κι επειδή όλοι είναι ανθρώπινο να κάνουν τα λάθη τους σε κάποια στιγμή στη ζωή τους, ο άνωθεν αναφερόμενος κύριος σχεδόν συγχωρείται για τη μετριότητα του MIAMI VICE, αλλά ανεβάζει πολύ τον πήχη προσδοκιών για την πρεμιέρα του νέου του φιλμ εδώ… μόλις σε δυο μέρες.
The Last House on the Left (2009) του Ντένη Ηλιάδη. Μία από τις πλέον ευχάριστες εκπλήξεις της χρονιάς και σε αυτό πραγματικά δεν παίζει τον παραμικρό ρόλο η εθνικότητα του σκηνοθέτη. Μπορεί να υπήρχε μία σχετική περιέργεια και μία διογκωμένη προσδοκία για το τι θα έκανε ο Ηλιάδης με το remake της ομότιτλης ταινίας του Craven του 1972 αλλά σε καμία περίπτωση δεν συνοδεύτηκαν από συμπάθεια και επιείκεια στην κρίση.
The Last House on the Left (1972) του Wes Craven. Ο Craven ξαναδιηγείται την ιστορία της “Πηγης των παρθένων” στην Αμερική των 70’s αυτή τη φορά με δύο νεαρές κοπέλες που κατά την αναζήτηση χόρτου εν όψει ροκ συναυλίας την οποία θα παρακολουθήσουν αργότερα, πέφτουν πανω σε μία ομάδα κακοποιών αποτελούμενη από δύο άντρες μία γυναίκα και ένα έφηβο. Η συνέχεια της ιστορίας πάνω κάτω η γνωστή, οι κοπέλες θα βιαστούν και θα δολοφονηθούν και οι δράστες θα αναζητήσουν καταφύγιο στο εξοχικό σπίτι των γονιών της μίας εκ των δύο. Θα ακολουθήσει το γνωστό μακελειό…
Jungfrukällan (1960) του Ingmar Bergman. Βασισμένη σε παραδοσιακό σουηδικό τραγούδι που διηγείται μία απλή και σκλήρη ιστορία εκδίκησης. Η όμορφη παρθένα κόρη θεοσεβούμενης χριστιανικής οικογένειας πρέπει να ταξιδέψει για να μεταφέρει κεριά στην εκκλησία του γειτονικού χωριού. Στη διαδρομή θα συναντήσει 3 άσχημους, κακούς, άθλιους τύπους τους οποίους θα λυπηθεί και θα προσπαθήσει να βοηθήσει προσφέροντας τους ακόμη και το φαγητό που της είχε φτιάξει η μάνα της για το δρόμο. Αυτοί σε αντάλλαγμα της καλοσύνης της θα τη βιάσουν, θα την κλέψουν και θα τη σκοτώσουν. Όλα αυτά μπροστά στα μάτια της θετής της αδερφής, η οποία παρακολουθεί από απόσταση αλλά φθονεί τη μικρή αδερφή σε τέτοιο βαθμό που δεν θα κάνει το παραμικρό για να αποτρέψει το γεγονός. Μετά την αποτρόπαια πράξη τους, οι δολοφόνοι θα αναζητήσουν καταφύγιο στην περιοχή και κατά διαβολική σύμπτωση θα χτυπήσουν την πόρτα του σπιτιού της κοπέλας που έσφαξαν. Ο πατέρας και η μητέρα θα καταλάβουν κατά τη διάρκεια της νύχτας τι έχει συμβεί και θα πάρουν την εκδίκηση τους…
Crossing the Bridge: The Sound of Istanbul (2005) του Fatih Akin. Ντοκιμαντέρ για τη μουσική της Πόλης από τον τουρκο-γερμανό Akin. Κινηματογραφικά, δεν το συζητάμε, είναι άψογο, εξάλλου ο Akin είναι από τους κορυφαίους σκηνοθέτες των καιρών μας. Μουσικά έχει αρκετό ενδιαφέρον, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μου άρεσαν όλες οι μουσικές που ακούγονται στην ταινία, γεγονός φυσιολογικό αφού στην στη μιάμιση ώρα της καλύπτει ένα πολύ ευρύ φάσμα: από τούρκικα παραδοσιακά, κούρδικα και τσιγγάνικα μέχρι ραπ και ροκ. Ο τρόπος με τον οποίο πάντως ο σκηνοθέτης καταφέρνει να αναδείξει το κάθε είδος και μέσα από αυτό να βγάλει μία άποψη για την παράδοση ή για τη σύγχρονη Τουρκία είναι εντυπωσιακός.
Knowing (2009) του Alex Proyas. Πάντα έχω μία μικρή ανυπομονησία και μία μικρή ελπίδα για τέτοιου είδους ταινίες αν και ξέρω τελικά ότι σχεδόν σίγουρα θα αποδειχθούν πατάτες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση υπήρχε και το όνομα του Proyas, ο οποίος έχει αραιή φιλμογραφία με προσεγμένες ταινίες. Επιπλέον τα τελευταία χρόνια έχω μεγάλη ανυπονησία να δω κάθε νέα ταινία που πρωταγωνιστεί ο Nicolas Cage για να δω σε ποια καινούρια βλακεία έχει αναλωθεί ο άλλοτε ταλαντούχος ηθοποιός. Μετά από μία ώρα προβολής, στη μέση περίπου της ταινίας και καθώς σκεφτόμουν όλα αυτά, έβλεπα αρκετά ευδιάκριτα την πιθανότητα να έχω κάνει λάθος. Όχι για το δεύτερο. Cage και υποκριτική είναι τσακωμένοι εδώ και πολλά χρόνια. Για το πρώτο όμως…
Είπα να γράψω δυο λόγια για το Halloween (1978) του John Carpenter συνεχίζοντας το κινηματογραφικό πινγκ πονγκ -με θέμα τον αμερικάνο σκηνοθέτη- που έχουμε ανοίξει εδώ και μερικές μέρες με την 
Memento (2000) του Christopher Nolan. Νεο-νουάρ, ανατρεπτικό, πρωτότυπο, κινηματογραφικό παζλ και πολλά άλλα. Σίγουρα θα μείνει στην ιστορία για την ανάποδη διήγηση κατά τον οποία ο θεατής βλέπει πρώτα το τέλος της ιστορίας και σιγά σιγά επιστρέφει στην αρχή. Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Με λίγο ψάξιμο είδα ότι το είχαν κάνει και οι David Hugh Jones και Harold Pinter στο Betrayal (1983) αλλά πόσοι από εμάς έχουμε δει αυτήν την ταινιά; Ένα αμφιλεγόμενο και ανατρεπτικό φίναλε και μία εξαιρετική ερμηνεία από τον Guy Pearce στον πρωταγωνιστικό ρόλο συμπληρώνουν τα απαραίτητα στοιχεία για το τελικό αποτέλεσμα με το οποίο νομίζω το Memento κλειδώνει μία θέση στη δεκάδα των καλύτερων ταινιών της δεκαετίας που τελειώνει σε λίγο καιρό.
The Thing (1982) του John Carpenter. Μία από τις καλύτερες και ιστορικότερες ταινίες τρόμου όλων των εποχών. Το “πράγμα” ένας άγνωστος οργανισμός, που επιστήμονες στην Ανταρκτική ξυπνάνε μετά από πολλά χρόνια, έχει την ιδιότητα να αφομοιώνει ανθρώπους και άλλους ζωντανούς οργανισμούς και να παίρνει τη μορφή τους, απειλώντας όχι μόνο την απομονωμένη ομάδα των επιστημόνων στους πάγους, αλλά και όλη την ανθρωπότητα αν καταφέρει να έρθει σε επαφή με τον πολιτισμό. Εξαιρετικά στημένο από τον Carpenter αυτό το κλειστό θρίλερ με αυστηρά ανδρικό cast κόβει την ανάσα του θεατή σε όλη τη διάρκεια του. Σε αυτό συμβάλλουν τρεις κυρίως παράγοντες: το υποβλητικό παγωμένο τοπίο, τα εντυπωσιακά προχωρημένα για την εποχή εφέ, αλλά και η αγωνία για την ανακάλυψη των φαινομενικά φυσιολογικών αλλά ουσιαστικά αφομοιωμένων από το “πράγμα” επιστημόνων.
Είχα πολλά χρόνια να δω το Blackbeard’s Ghost (1968) του Robert Stevenson, αυτή την παλιά παιδική ταινία της Disney με τον Peter Ustinov στο ρόλο του πειρατή Μαυρογένη. Το ξαναείδα πρόσφατα -με τον ανηψιό μου- και ήταν το πρώτο πράγμα που μου ήρθε στο μυαλό όταν ανακάλυψα το πραγματικό μήνυμα των χθεσινών ευρωεκλογών. Όχι μην πάει στο μυαλό σας σε παραλίες, αποχές κτλ. Ένα είναι το μεγάλο γεγονός των ευροεκλογών του 2009:
Αμφιταλαντεύτηκα ανάμεσα σε επανάληψη των Kill Bill ή σε κάτι πιο πρόσφατο που να μην έχω ξαναδεί για να αποχαιρετήσω τον David Carradine. Κατέληξα -και λόγω τίτλου- στο Road of No Return (2009) του Parviz Saghizade. Δεν γνώριζα φυσικά ότι προς το τέλος της ταινίας ο χαρακτήρας που υποδύεται ο Carradine αυτοκτονεί αλλά μικρή σημασία έχει αυτό. Ο ρόλος του εξάλλου στην ταινία είναι μικρός νομίζω ότι περισσότερο συμμετείχε για να στηρίξει το project αφού ήταν και ένας εκ των παραγωγών. Τα ίδια ισχύουν και για τον Michael Manchen συμπρωταγωνιστή του στα Kill Bill.
Μου άρεσε το Push (2009) του Paul McGuigan παρότι το σενάριο του David Bourla όχι απλά μπάζει αλλά το είναι το σουρωτήρι το ίδιο. Φαινόμενο σύνηθες βέβαια σε τέτοιες ταινίες με πρωταγωνιστές άτομα με εξωπραγματικές δυνατότητες, που μπορούν να βλέπουν το μέλλον, να μετακινούν αντικείμενα με το μυαλό τους, ακόμα και να μπαίνουν στο μυαλό του άλλου και να καθορίζουν τη σκέψη του και πολλά άλλα. Το στόρι θέλει κάποιους εκλεκτούς να αντιδρούν στην οργάνωση που θέλει να ελέγχει όλους αυτούς τους χαρισματικούς τύπους και φυσικά να έρχονται αντιμέτωποι με άλλους ομοίους τους με εξίσου πανίσχυρες ιδιότητες. Εφετζίδικη σκηνοθεσία από τον McGuigan, που φαίνεται να είναι ταλεντάκι (παρότι κοντεύει τα 50 δεν έχει κάνει περισσότερες από 4-5 ταινίες) και έχει δώσει κάποια διαπιστευτήρια με τα Lucky Number Slevin (2006) και Wicker Park (2004). Ενδιαφέρον και το cast του Push με Djimon Hounsou, Dakota Fanning και άλλους χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει κάποια εξαιρετική ερμηνεία.
Cool Runnings (1993) του Jon Turteltaub. Βασισμένο στην αληθινή ιστορία της πρώτης ομάδας από την Τζαμάικα που πήγε στους χειμερινούς ολυμπιακούς αγώνες στο Calgary του Καναδά το 1988 για να διαγωνιστεί στο έλκηθρο. Αφελές και παιδικό το σενάριο αλλά τελικά μία χαρούμενη ιστορία με πολύ γέλιο για την ομάδα αυτή που κατάφερε από το χλευασμό να κερδίσει το σεβασμό όλων.
Ή αλλιώς Green Street 2: Stand Your Ground του Jesse V. Johnson. Τελικός champions league απόψε και έψαχνα κάτι σχετικό. Όχι ότι πρέπει να συνδέουμε το χουλιγκανισμό με την μπάλα, αλλά αυτό είχα πρόχειρο. Εδώ που τα λέμε τελικά δεν είχε και καμία σχέση η συγκεκριμένη ταινία με το ποδόσφαιρο. Να υποθέσω ότι για το καλό του αθλήματος οι δημιουργοί της ταινίας μετέφεραν τη δράση από το γήπεδο στη φυλακή; χλωμό. Μάλλον ήθελαν να δείξουν 90 λεπτά βρωμόξυλο και έγραψαν ένα βλακώδες σενάριο στο οποίο οι αντιμαχόμενοι τρόφιμοι φυλακών υποστηρίζουν τις West Ham, Chealsea και Millwall και φτιάχνουν τις συμμορίες τους ανάλογα. Κράτησαν και το όνομα της πρώτης ταινίας για να ψαρώσουν κάτι θύματα σαν και εμένα, που έχουν βάλει σκοπό της ζωής τους να δουν όλες τις σχετικές με ποδόσφαιρο ταινίες (όχι ότι η πρώτη μου άρεσε ιδιαίτερα αλλά ήταν σε σχετικά γηπεδικό κλίμα) και να τη πετάχτηκε η πατάτα.
The Horsemen (2009) του Jonas Åkerlund, του Σουηδού που ευθύνεται για ένα από τα καλύτερα video clip όλων των εποχών, του τραγουδιού Smack My Bitch Up των Prodigy και γενικά το βιογραφικό του περιλαμβάνει και άλλα εντυπωσιακά μουσικά βίντεο πασίγνωστων συγκροτημάτων όπως Metallica, U2, Moby, Smashing Pumpkins και φυσικά το επίσης εξαιρετικό βίντεο του Ray Of Light της Madonna. Βιντεοκλιπάς του κερατά δηλαδή, όπως θα έλεγαν και πολλοί γνωστοί μου, μόνο που αυτή τη φορά θα είχαν δίκιο. Το παλικάρι δεν μπορεί να κάνει πλάνο άνω των 2 δευτερολέπτων με τίποτα. Ο θείος του “βιντεοκλιπισμού” Tony Scott μοιάζει με Αγγελόπουλο μπροστά του. Φυσικά αυτό δεν είναι το σημαντικότερο πρόβλημα σε αυτό το μέτριο θριλεράκι τύπου Seven (δεν είναι πια μία κατηγορία από μόνο του;). Τα εγκλήματα βασίζονται σε θρησκευτικό βιβλίο και ο υπερευσυνείδητος μπάτσος, που έχει παραμελήσει τους γιούς του και κουβαλάει τύψεις που ακόμα και τη στιγμή που ξεψυχούσε η γυναίκα του αυτός κυνηγούσε κακούς, προσπαθεί να προβλέψει πόσους φόνους περιμένουμε ακόμα και να βρει τρόπο να τους σταματήσει, ώσπου συνειδητοποιεί ότι οι φόνοι συνδέονται και με τον ίδιο. Προδίδεται σε μεγάλο βαθμό από το φινάλε και αφήνει μια αίσθηση βιαστικού κλεισίματος της ιστορίας, γεγονός που δεν δικαιολογείται καθότι η διάρκεια του είναι εξαιρετικά μικρή. Βλέπεται πάντως αν ψάχνεις για ένα θριλεράκι να σκοτώσεις την ώρα σου. Το μόνο που βασικά με λυπεί είναι ότι η Zhang Ziyi πήγε στο US για να παίξει ένα κακό ρόλο που δεν γινόταν να ανεβάσει με τίποτα.
